Lễ Hội Thác Côn Sóc Trăng: Lễ Cúng Dừa Độc Đáo Của Người Khmer

Mỗi độ rằm tháng Ba âm lịch, sân chùa Mahasal Thatmon ở xã An Hiệp lại rực rỡ sắc hoa, từng đoàn người Khmer thành kính nâng trên tay những chiếc bình bông làm từ trái dừa tươi dâng lên cầu an — đó là lễ hội Thác Côn Sóc Trăng, hay còn gọi là lễ Cúng Dừa, một tín ngưỡng riêng có của đồng bào Khmer Tây Nam Bộ. Lễ hội này có nguồn gốc thế nào, vì sao gọi là Cúng Dừa, diễn ra khi nào, ở đâu và mang ý nghĩa ra sao? Bài viết của Du Lịch Bình Minh — đơn vị chuyên tour Miền Tây từ năm 2008 — sẽ giúp bạn hiểu rõ.

📍 Xem thêm các địa điểm du lịch Sóc Trăng nổi bật khác, tổng hợp chi tiết kèm kinh nghiệm tham quan từng nơi.

Lễ hội Thác Côn Sóc Trăng là gì?

Lễ hội Thác Côn (còn viết Thắk Côn) là lễ hội dân gian truyền thống của đồng bào Khmer ở xã An Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng. Vì lễ vật chính dâng cúng là những trái dừa được kết thành bình bông nên dân gian quen gọi là Lễ hội Cúng Dừa. Đây là dịp người Khmer tạ ơn trời đất, tổ tiên và thần linh, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và bình an cho cộng đồng.

Trong tiếng Khmer, "Thắk Côn" có nghĩa là "đạp cồng" — gắn với truyền thuyết về một gò đất linh thiêng phát ra tiếng kêu như tiếng cồng. Lễ hội gắn bó mật thiết với Phật giáo Nam tông Khmer và được xem là nét sinh hoạt văn hóa tâm linh đặc sắc của vùng đất Sóc Trăng.

Nguồn gốc lễ hội Thác Côn từ đâu?

Theo truyền thuyết lưu truyền khoảng 300 năm, xưa kia ở vùng đất An Trạch bỗng nổi lên một gò đất hình chiếc cồng, mỗi khi có người đạp lên thì phát ra âm thanh ngân vang như tiếng cồng. Dân làng cho đó là nơi linh thiêng nên lập miếu thờ, về sau hình thành ngôi chùa Mahasal Thatmon ngày nay.

Cái tên "Thác Côn" (Thắk Côn) ra đời chính từ huyền tích "đạp lên cồng" ấy. Trải qua nhiều thế hệ, cộng đồng Khmer nơi đây vẫn gìn giữ lễ hội như một sợi dây nối liền tín ngưỡng dân gian với đời sống tâm linh, biến nơi đây thành một điểm đến văn hóa độc đáo của văn hóa độc đáo của Miền Tây.

Lễ hội Thác Côn diễn ra khi nào và ở đâu?

Lễ hội Thác Côn được tổ chức hằng năm vào dịp rằm tháng 3 âm lịch, với ngày 15/3 âm lịch là chính lễ, phần hội kéo dài quanh rằm tháng Ba. Lễ hội diễn ra tại chùa Mahasal Thatmon (còn gọi Salatel Thắk Côn), thuộc ấp An Trạch, xã An Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng.

Thông tin	Chi tiết
Tên lễ hội	Lễ hội Thác Côn (Thắk Côn) – Cúng Dừa
Thời gian	Rằm tháng 3 âm lịch (chính lễ ngày 15/3 âm lịch) hằng năm
Địa điểm	Chùa Mahasal Thatmon, ấp An Trạch, xã An Hiệp, huyện Châu Thành, Sóc Trăng
Tín ngưỡng	Lễ cầu an của người Khmer, gắn Phật giáo Nam tông Khmer
Danh hiệu	Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia (công nhận ngày 3/6/2025)

Vào dịp lễ, sân chùa Mahasal Thatmon trở nên đông vui khác thường khi đồng bào Khmer trong vùng và du khách thập phương cùng tề tựu về dâng lễ, cầu an.

Vì sao gọi là Lễ hội Cúng Dừa?

Lễ hội mang tên Cúng Dừa bởi lễ vật trung tâm và độc đáo nhất chính là "Slathođôn" — chiếc bình bông được làm từ trái dừa tươi. Người Khmer chẻ hoặc khoét hai đầu trái dừa, rồi cắm trầu cau, hoa sen và các loài hoa tươi lên trên, tượng trưng cho sự thanh khiết và lòng thành kính dâng lên thần linh.

Tùy theo tâm nguyện, mỗi gia đình mang đến từ một đến vài cặp dừa; có nhà chỉ một, hai cặp, có nhà chuẩn bị tới bảy, tám cặp với nhiều màu sắc khác nhau. Những chiếc bình bông trái dừa được bày kín sân chùa tạo nên khung cảnh rực rỡ, riêng có, làm nên bản sắc không thể nhầm lẫn của lễ hội Thác Côn so với các lễ hội khác ở miền Tây.

Các nghi thức chính trong lễ hội Thác Côn?

Lễ hội Thác Côn gồm phần lễ trang nghiêm theo nghi thức Phật giáo Nam tông Khmer và phần hội rộn ràng, trong đó nghi thức dâng bình bông trái dừa cầu an là đặc sắc nhất. Đây là lúc cả cộng đồng cùng hướng về điều thiêng liêng, gửi gắm ước nguyện bình an.

• Dâng lễ Cúng Dừa: đồng bào dâng những bình bông Slathođôn làm từ trái dừa lên cầu an, cầu phúc — nghi thức trung tâm của lễ hội.
• Nghi lễ Phật giáo: dâng cơm, đặt bát, tụng kinh cầu an theo truyền thống Phật giáo Nam tông Khmer.
• Phần hội: các hoạt động văn hóa, văn nghệ truyền thống của cộng đồng Khmer diễn ra sôi nổi quanh khuôn viên chùa.

Sự hòa quyện giữa nghi lễ tâm linh và không khí hội hè khiến lễ Thác Côn vừa thành kính, vừa gần gũi với đời sống cộng đồng người Khmer Sóc Trăng.

Du khách tham dự lễ hội Thác Côn cần lưu ý gì?

Vì là lễ hội tín ngưỡng diễn ra trong khuôn viên chùa, du khách nên giữ thái độ tôn trọng khi tham dự. Một vài lưu ý nhỏ giúp chuyến đi trọn vẹn:

• Canh đúng dịp rằm tháng 3 âm lịch và chuẩn bị lịch trình sớm vì cao điểm khá đông.
• Ăn mặc kín đáo, lịch sự, giữ trật tự và đi nhẹ nói khẽ trong khu vực hành lễ tại chùa.
• Xin phép trước khi chụp ảnh nghi lễ hoặc người đang hành lễ.
• Có thể kết hợp tham quan chùa Dơi Sóc Trăng và chùa Đất Sét Sóc Trăng để hiểu thêm về văn hóa, kiến trúc chùa chiền đặc sắc của vùng đất này.

Câu hỏi thường gặp

Lễ hội Thác Côn Sóc Trăng diễn ra khi nào?

Lễ hội diễn ra hằng năm vào dịp rằm tháng 3 âm lịch, với ngày 15/3 âm lịch là chính lễ, tại chùa Mahasal Thatmon thuộc ấp An Trạch, xã An Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng. Vì tính theo âm lịch nên ngày dương lịch mỗi năm sẽ thay đổi.

Vì sao lễ hội Thác Côn còn gọi là Cúng Dừa?

Bởi lễ vật chính dâng cúng là những chiếc bình bông Slathođôn làm từ trái dừa tươi, cắm trầu cau và hoa. Mỗi gia đình mang một đến vài cặp dừa lên dâng cầu an, nên dân gian quen gọi đây là Lễ hội Cúng Dừa.

Lễ hội Thác Côn có ý nghĩa gì?

Đây là dịp người Khmer An Hiệp tạ ơn trời đất, tổ tiên và thần linh, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và bình an cho cộng đồng. Lễ hội gắn với Phật giáo Nam tông Khmer và thể hiện tinh thần gắn kết cộng đồng sâu sắc.

Lễ hội Thác Côn được công nhận di sản chưa?

Có. Lễ hội Thác Côn (Cúng Dừa) của người Khmer xã An Hiệp, huyện Châu Thành đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia vào ngày 3/6/2025 theo Quyết định số 1661/QĐ-BVHTTDL.